तुम्हाला फक्त एकच SIP माहीत आहे का? मग तुम्ही मोठी संधी गमावताय!
जेव्हा आपण गुंतवणुकीचा विचार करतो, तेव्हा आपल्या डोळ्यासमोर एकच गोष्ट येते—दरमहा ठराविक तारखेला ठराविक पैसे बँक खात्यातून कापले जाणे. यालाच आपण ‘रेग्युलर एसआयपी’ म्हणतो. पण मित्रांनो, तंत्रज्ञान आणि शेअर बाजार जसा प्रगत झाला आहे, तसे एसआयपीचे (SIP) अनेक स्मार्ट प्रकार आता उपलब्ध आहेत. प्रत्येकाची आर्थिक परिस्थिती आणि उद्दिष्ट वेगळं असतं, मग तुमची एसआयपी सुद्धा तुमच्या गरजेनुसार असायला हवी ना? आज आपण एसआयपीच्या अशा ५ प्रकारांबद्दल बोलणार आहोत, जे तुमच्या गुंतवणुकीला नवी गती देऊ शकतात.
१. रेग्युलर एसआयपी (Regular SIP)
हा एसआयपीचा सर्वात साधा आणि लोकप्रिय प्रकार आहे. यात तुम्ही दरमहा ठराविक रक्कम (उदा. १००० रुपये) एक ठराविक कालावधीसाठी गुंतवता. नोकरी करणाऱ्या लोकांसाठी हा प्रकार सर्वोत्तम आहे कारण यात जास्त विचार करावा लागत नाही. पगार झाला की ठराविक रक्कम आपोआप गुंतवली जाते.
२. स्टेप-अप किंवा टॉप-अप एसआयपी (Step-up SIP)
हा प्रकार श्रीमंत होण्यासाठी सर्वात प्रभावी मानला जातो. यात तुम्ही तुमची गुंतवणुकीची रक्कम दरवर्षी ठराविक टक्क्यांनी वाढवू शकता. उदाहरणार्थ, यावर्षी तुम्ही १००० ची एसआयपी केली, तर तुम्ही नियम लावू शकता की पुढच्या वर्षी ती १२०० होईल. जसा तुमचा पगार वाढतो, तशी तुमची गुंतवणूक वाढते आणि कंपाउंडिंगचा फायदा तुम्हाला कितीतरी पटीने जास्त मिळतो.
३. फ्लेक्झिबल एसआयपी (Flexible SIP)
अनेकदा व्यावसायिकांना किंवा फ्रीलान्सर्सना दरमहा ठराविक उत्पन्न नसतं. अशा लोकांसाठी फ्लेक्झिबल एसआयपी उत्तम आहे. यात तुम्ही तुमच्या सोयीनुसार गुंतवणुकीची रक्कम बदलू शकता. ज्या महिन्यात तुमच्याकडे जास्त पैसे असतील तेव्हा जास्त गुंतवा आणि ज्या महिन्यात चणचण असेल तेव्हा रक्कम कमी करा किंवा थांबवा. यात तुम्हाला पूर्ण स्वातंत्र्य मिळते.
४. पर्पेच्युएल एसआयपी (Perpetual SIP)
जेव्हा आपण एसआयपी सुरू करतो, तेव्हा आपण ५ वर्षे किंवा १० वर्षांचा कालावधी निवडतो. पण ‘पर्पेच्युएल’ एसआयपीमध्ये कोणतीही शेवटची तारीख नसते. जोपर्यंत तुम्ही स्वतःहून ती बंद करत नाही, तोपर्यंत ती चालूच राहते. ज्यांना दीर्घकालीन (उदा. २०-३० वर्षे) गुंतवणूक करायची आहे, त्यांच्यासाठी हा टेन्शन फ्री पर्याय आहे.
५. मल्टी एसआयपी (Multi SIP)
जर तुम्हाला एकाच वेळी ५ वेगवेगळ्या म्युच्युअल फंडमध्ये पैसे गुंतवायचे असतील, तर तुम्हाला ५ वेगळे फॉर्म भरण्याची गरज नाही. ‘मल्टी एसआयपी’ द्वारे तुम्ही एकाच इन्स्ट्रक्शनने अनेक फंडात पैसे विभागून गुंतवू शकता. यामुळे तुमचा पोर्टफोलिओ मॅनेज करणं खूप सोपं होतं.
एसआयपीच्या प्रकारांची तुलना एका नजरेत
| एसआयपीचा प्रकार | कोणासाठी योग्य? | मुख्य वैशिष्ट्य |
| रेग्युलर एसआयपी | नोकरदारांसाठी | सोपी आणि शिस्तबद्ध |
| स्टेप-अप एसआयपी | पगार वाढणाऱ्या लोकांसाठी | संपत्ती वेगाने निर्माण होते |
| फ्लेक्झिबल एसआयपी | व्यावसायिकांसाठी | रक्कम बदलण्याची मुभा |
| पर्पेच्युएल एसआयपी | दीर्घकालीन नियोजनासाठी | शेवटची तारीख नसते |
| मल्टी एसआयपी | स्मार्ट गुंतवणूकदारांसाठी | एकाच वेळी अनेक फंडात गुंतवणूक |
अधिक वाचा
निष्कर्ष आणि तुमचे पुढचे पाऊल
एसआयपीचे हे सर्व प्रकार पाहिल्यानंतर, तुमच्या आर्थिक परिस्थितीनुसार योग्य पर्याय निवडणे महत्त्वाचे आहे. जर तुम्ही तरुण असाल आणि तुमचं उत्पन्न वाढणार असेल, तर ‘स्टेप-अप एसआयपी’ हा डोळे झाकून निवडण्यासारखा पर्याय आहे. तुमच्या गुंतवणुकीची सुरुवात करताना तुमच्या ॲपमध्ये किंवा बँक फॉर्ममध्ये हे पर्याय नीट तपासा. लक्षात ठेवा, योग्य प्रकारची निवडच तुम्हाला कमी श्रमात जास्त परतावा मिळवून देऊ शकते. आजच तुमच्या सध्याच्या एसआयपीला ‘स्टेप-अप’ मध्ये रूपांतरित करण्याचा प्रयत्न करा!
Disclaimer: मी कोणताही SEBI नोंदणीकृत (Registered) फायनान्शियल ॲडव्हायझर नाही. ही माहिती केवळ तुमच्या माहितीसाठी आणि शैक्षणिक उद्देशाने दिली आहे. म्युच्युअल फंडमधील गुंतवणूक ही बाजारपेठेतील जोखमीच्या अधीन असते, त्यामुळे पैसे गुंतवण्यापूर्वी स्वतः अभ्यास करा किंवा तज्ज्ञांचा सल्ला नक्की घ्या.