टॅक्स वाचवण्यासाठी Arbitrage Fund आहे बेस्ट! पण २०२६ मधील नवीन नियम माहीत आहेत का?
अल्पकाळासाठी पैसे गुंतवायचे असतील, तर अनेक जण बँकेची एफडी (FD) किंवा लिक्विड फंडचा विचार करतात. पण जर तुम्ही ३०% टॅक्स स्लॅबमध्ये येत असाल, तर एफडीवर मिळणाऱ्या व्याजातील मोठा हिस्सा टॅक्समध्येच जातो. अशा वेळी आर्बिट्राज फंड (Arbitrage Fund) हा टॅक्स वाचवण्यासाठी एक उत्तम पर्याय म्हणून समोर येतो.
२०२६ मधील अर्थसंकल्पीय बदलानंतर, अनेक गुंतवणूकदारांच्या मनात शंका आहे की आर्बिट्राज फंडवर नक्की किती कर लागतो? चला तर मग, या फंडाचे टॅक्स गणित सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
आर्बिट्राज फंड म्हणजे काय? (थोडक्यात)
हे फंड शेअर मार्केटच्या ‘कॅश मार्केट’ आणि ‘फ्युचर मार्केट’मधील किमतीच्या फरकाचा (Price Difference) फायदा घेऊन नफा कमावतात. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, तांत्रिकदृष्ट्या हे इक्विटी फंड (Equity Funds) म्हणून गणले जातात.
२०२६ मधील टॅक्सचे नियम (Taxation Rules)
आर्बिट्राज फंड इक्विटी श्रेणीत येत असल्याने, यावर इक्विटी फंडांचे टॅक्स नियम लागू होतात:
१. अल्पकालीन भांडवली नफा (STCG):
जर तुम्ही गुंतवणूक केल्यापासून १ वर्षाच्या आत पैसे काढले, तर मिळणाऱ्या नफ्यावर २०% टॅक्स लागतो.
२. दीर्घकालीन भांडवली नफा (LTCG):
जर तुम्ही तुमची गुंतवणूक १ वर्षापेक्षा जास्त काळ ठेवली, तर एका आर्थिक वर्षात १.२५ लाख रुपयांपर्यंतचा नफा पूर्णपणे करमुक्त असतो. १.२५ लाखांपेक्षा जास्त असलेल्या नफ्यावर १२.५% कर आकारला जातो.
तुलना: आर्बिट्राज फंड विरुद्ध बँक एफडी (३०% टॅक्स स्लॅबसाठी)
| निकष | आर्बिट्राज फंड (Arbitrage Fund) | बँक एफडी (Bank FD) |
| टॅक्स श्रेणी | इक्विटी (Equity) | इतर उत्पन्न (Other Income) |
| १ वर्षापुढील टॅक्स | १२.५% (१.२५ लाखांनंतर) | ३०% (स्लॅबनुसार) |
| जोखीम | कमी (मार्केट न्युट्रल) | शून्य |
| परतावा | ७% – ८% (अंदाजित) | ७% – ७.५% |
अधिक वाचा
आर्बिट्राज फंड कोणासाठी फायदेशीर आहे?
- उच्च टॅक्स स्लॅब: जे गुंतवणूकदार २०% किंवा ३०% टॅक्स स्लॅबमध्ये येतात, त्यांच्यासाठी हा फंड एफडीपेक्षा जास्त ‘पोस्ट-टॅक्स’ परतावा देतो.
- अल्पकालीन गुंतवणूक: ज्यांना ३ महिने ते १ वर्षासाठी पैसे सुरक्षित ठिकाणी पार्क करायचे आहेत.
- कमी जोखीम: ज्यांना शेअर मार्केटमध्ये गुंतवणूक करायची आहे पण डायरेक्ट शेअरच्या चढ-उताराची जोखीम नको आहे.
२०२६ मधील गुंतवणुकीचा स्मार्ट सल्ला
जर तुम्ही २०२६ मध्ये आर्बिट्राज फंडात गुंतवणूक करत असाल, तर किमान १ वर्ष पैसे ठेवण्याचा प्रयत्न करा. यामुळे तुम्हाला १.२५ लाखांपर्यंतच्या करमुक्त नफ्याचा (LTCG Exemption) फायदा घेता येईल, जो एफडीमध्ये मिळत नाही.
निष्कर्ष
टॅक्स कार्यक्षमतेचा (Tax Efficiency) विचार केला तर आर्बिट्राज फंड आजही एक मजबूत पर्याय आहे. विशेषतः एफडीवर ३०% टॅक्स भरण्यापेक्षा, आर्बिट्राज फंड निवडून तुम्ही तुमच्या खिशातील पैसे वाचवू शकता. मात्र, गुंतवणूक करण्यापूर्वी तुमच्या इन्व्हेस्टमेंट ॲपवर या फंडाचे ‘एक्झिट लोड’ नक्की तपासा.
Disclaimer: मी कोणताही SEBI नोंदणीकृत (Registered) फायनान्शियल ॲडव्हायझर नाही. ही माहिती २०२६ च्या ताज्या टॅक्स नियमांवर आधारित शैक्षणिक उद्देशाने दिली आहे. गुंतवणुकीचा कोणताही निर्णय घेण्यापूर्वी अधिकृत टॅक्स कन्सल्टंटचा सल्ला नक्की घ्या.