स्वस्त खरेदी करा आणि महाग विकून श्रीमंत व्हा! ‘Value Investing’ चं गुपित तुम्हाला माहीत आहे का?
शेअर मार्केटमध्ये दोन प्रकारचे लोक असतात. पहिले ते, जे शेअरची किंमत वाढताना पाहून त्यात गुंतवणूक करतात आणि दुसरे ते, जे ‘सेल’ (Sale) लागण्याची वाट पाहतात. जगातील सर्वात श्रीमंत गुंतवणूकदार वॉरेन बफे हे दुसऱ्या प्रकारातील आहेत. त्यांच्या याच पद्धतीला अर्थशास्त्रात ‘व्हॅल्यू इन्व्हेस्टिंग’ (Value Investing) असं म्हणतात.
२०२६ मध्ये जेव्हा मार्केटमध्ये अनेक शेअर्सचे भाव गगनाला भिडले आहेत, तेव्हा अशा कंपन्या शोधणं गरजेचं आहे ज्यांची खरी किंमत (Intrinsic Value) जास्त आहे, पण सध्या त्या स्वस्त मिळत आहेत. चला तर मग, श्रीमंत होण्याचा हा ‘व्हॅल्यू’ फॉर्म्युला सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
Value Investing म्हणजे नक्की काय?
सोप्या भाषेत सांगायचं तर, व्हॅल्यू इन्व्हेस्टिंग म्हणजे “हिरा शोधणे”. एखाद्या उत्कृष्ट कंपनीचा शेअर जेव्हा काही तात्पुरत्या कारणांमुळे (उदा. खराब तिमाही निकाल किंवा मार्केटमधील मंदी) त्याच्या मूळ किमतीपेक्षा खूप स्वस्त मिळतो, तेव्हा तो खरेदी करणे म्हणजे व्हॅल्यू इन्व्हेस्टिंग.
वॉरेन बफे म्हणतात त्याप्रमाणे – “किंमत म्हणजे ती गोष्ट जी तुम्ही मोजता, आणि मूल्य (Value) म्हणजे ती गोष्ट जी तुम्हाला मिळते.”
व्हॅल्यू स्टॉक कसा ओळखावा? ३ महत्त्वाचे निकष
व्हॅल्यू इन्व्हेस्टिंग करण्यासाठी तुम्हाला कंपनीचा ‘अंदाज’ घेऊन चालत नाही, तर आकडे पाहावे लागतात:
१. Intrinsic Value (मूळ किंमत): प्रत्येक कंपनीची एक खरी किंमत असते. समजा एका कंपनीची सर्व मालमत्ता आणि भविष्यातील नफा पाहता तिची किंमत प्रति शेअर ५०० रुपये असायला हवी, पण मार्केटमध्ये तो शेअर सध्या ३५० रुपयांना मिळत असेल, तर तो एक ‘व्हॅल्यू स्टॉक’ आहे.
२. P/E Ratio (प्राईस टू अर्निग): ज्या कंपन्यांचा P/E त्यांच्या सेक्टरमधील इतर कंपन्यांच्या तुलनेत कमी असतो, त्या कंपन्या ‘अंडरवॅल्यूड’ असण्याची शक्यता जास्त असते.
३. Margin of Safety (सुरक्षेचे अंतर): समजा एका शेअरची खरी किंमत १०० रुपये आहे आणि तुम्ही तो ७० रुपयांना खरेदी केला, तर हे ३० रुपये तुमचं ‘मार्जिन ऑफ सेफ्टी’ आहे. जर मार्केट पडलं तरी तुमचं नुकसान कमी होईल आणि मार्केट वाढलं की नफा बंपर मिळेल.
Value Investing विरुद्ध Growth Investing
| वैशिष्ट्ये | व्हॅल्यू इन्व्हेस्टिंग (Value) | ग्रोथ इन्व्हेस्टिंग (Growth) |
| उद्देश | स्वस्त किमतीत खरेदी करणे | वेगाने वाढणाऱ्या कंपन्यांत गुंतवणूक |
| रिस्क | कमी (कारण शेअर आधीच स्वस्त आहे) | जास्त (कारण शेअर आधीच महाग असतो) |
| कालावधी | दीर्घकाळ (५-१० वर्षे) | मध्यम ते दीर्घकाळ |
| उदाहरण | कोका-कोला, आयटीसी | टाटा मोटर्स, झोमॅटो |
अधिक वाचा
व्हॅल्यू इन्व्हेस्टिंगचे फायदे आणि तोटे
फायदे:
- कमी जोखीम: शेअर आधीच त्याच्या मूळ किमतीपेक्षा कमी भावात असल्याने आणखी पडण्याची शक्यता कमी असते.
- भरघोस परतावा: जेव्हा मार्केटला त्या कंपनीची खरी किंमत समजते, तेव्हा शेअरचा भाव रॉकेटसारखा वाढतो.
तोटे:
- संयम (Patience): कधीकधी मार्केटला कंपनीची खरी किंमत समजण्यासाठी अनेक वर्षे लागू शकतात.
- Value Trap: काही शेअर्स स्वस्त असतात कारण त्या कंपन्यांमध्ये खरोखर काहीतरी बिघाड असतो. अशा ‘ट्रॅप’पासून सावध राहावे लागते.
निष्कर्ष: २०२६ मधील गुंतवणुकीचा मंत्र
२०२६ च्या या काळात प्रत्येक चमकणारी गोष्ट सोनं नसते. व्हॅल्यू इन्व्हेस्टिंग तुम्हाला अशा कंपन्या शोधायला शिकवते ज्या भविष्यात ‘मल्टीबॅगर’ ठरू शकतात. जर तुम्हाला घाई नसेल आणि तुम्ही संयम ठेवू शकत असाल, तर व्हॅल्यू इन्व्हेस्टिंग हा शेअर मार्केटमधून खरी संपत्ती निर्माण करण्याचा सर्वात सुरक्षित मार्ग आहे.
Disclaimer: मी कोणताही SEBI नोंदणीकृत (Registered) फायनान्शियल ॲडव्हायझर नाही. ही माहिती केवळ शैक्षणिक उद्देशाने आणि वॉरेन बफे यांच्या तत्त्वांवर आधारित दिली आहे. शेअर मार्केटमधील गुंतवणूक जोखमीच्या अधीन असते. कोणतेही पाऊल उचलण्यापूर्वी स्वतःचा अभ्यास करा किंवा तज्ज्ञांचा सल्ला नक्की घ्या.